NoiChon.comNơi Chốn
Lập bản đồ kỷ niệm

Bản đồ kỷ niệm giấy dán tường hay trên điện thoại: so sánh và cách dùng cả hai

Bản đồ giấy cho cái nhìn toàn cảnh và dễ chia sẻ với người già, bản trên điện thoại chứa được nhiều ghi chú. So sánh từng mặt và cách dùng cả hai cùng lúc.

At a wooden desk, a Vietnamese man in his thirties compares a blank paper map spread out with a phone lying face down, afternoon window light, overhead angle

Nếu bạn muốn nhìn toàn bộ những nơi mình đã đi trong một cái liếc mắt và muốn cả nhà cùng xem, hãy chọn bản đồ giấy treo tường. Nếu bạn muốn mỗi điểm có ghi chú dài, có ảnh và mang theo được khi đi lại, hãy chọn danh sách ghim trên ứng dụng bản đồ của điện thoại. Cách bền nhất là dùng cả hai, mỗi thứ một việc.

Bài này so sánh hai cách theo những tiêu chí thật sự ảnh hưởng tới việc bạn có giữ được bản đồ lâu hay không: chỗ để, độ dài ghi chú, ai xem được, độ bền và mức riêng tư. Cuối bài là cách phân việc để hai bản không chép đè lên nhau.

So sánh theo từng tiêu chí

Bảng dưới đây đặt hai cách cạnh nhau. Không có cách nào thắng ở mọi dòng, nên hãy nhìn vào dòng nào quan trọng nhất với bạn.

Tiêu chíBản đồ giấy treo tườngGhim trên điện thoại
Nhìn toàn cảnhRất tốt, thấy cả nước một lúcPhải thu nhỏ, phóng to nhiều lần
Độ dài ghi chúMột hai chữ trên thẻ nhỏViết dài tuỳ ý, kèm ảnh
Người lớn tuổi cùng xemDễ, đứng trước tường là chỉ đượcKhó nếu ông bà không quen điện thoại
Mang theo khi điKhôngCó, mở ra ngay tại chỗ
Độ bềnPhai màu, rách, ẩm nếu treo sai chỗPhụ thuộc tài khoản và việc sao lưu
Riêng tưChỉ ai vào nhà mới thấyDễ lỡ tay chia sẻ đường dẫn
Chỉnh sửaGỡ ghim để lại lỗSửa, xoá không để vết

Nhìn vào bảng, nhiều người nhận ra mình không cần chọn một. Bản giấy làm tốt việc gợi chuyện trong nhà, bản điện thoại làm tốt việc lưu chi tiết. Dòng đáng cân nhắc kỹ nhất thường là dòng người lớn tuổi cùng xem: nếu bạn làm bản đồ để ông bà, cha mẹ cùng góp chuyện, bản giấy gần như là bắt buộc.

Khi nào bản đồ giấy là lựa chọn đúng

Khi bạn muốn bản đồ thành câu chuyện trong nhà. Một tấm bản đồ treo ở phòng khách khiến khách hỏi, con hỏi, ông bà chỉ tay vào và kể. Anh Khoa ở Đà Nẵng treo bản đồ cạnh bàn ăn, và chính bố anh, người chưa bao giờ dùng điện thoại để xem bản đồ, là người thêm nhiều ghim nhất.

Khi bạn hay quên mở điện thoại ra xem. Danh sách ghim trong máy rất dễ bị quên vì nó nằm sau vài lần bấm. Tấm bản đồ trên tường thì bạn đi ngang mỗi ngày, và việc nhìn lặp lại đó giữ cho ký ức sống.

Khi bạn thích làm bằng tay. Chọn ghim, cắt thẻ giấy, viết chữ nhỏ là một phần niềm vui. Với nhiều người, buổi tối ngồi ghim vài điểm cũng thư giãn như ngồi xếp hình.

Khi tấm bản đồ chỉ cần ít điểm. Bản đồ những nơi đã sống, đã học thường dưới năm mươi điểm, nằm vừa trên một tờ giấy lớn mà không rối. Nhìn cả đời mình gói trong một mặt tường cũng là một cảm giác mà màn hình nhỏ khó mang lại.

Khi nào nên giữ trên điện thoại

Khi mỗi điểm có nhiều chuyện. Nếu bạn muốn ghi "đây là quán mình ăn suốt năm thứ hai, bà chủ cho ăn chịu khi hết tiền, năm 2020 quán đóng cửa", tấm thẻ giấy sẽ không chứa nổi. Phần ghi chú trong danh sách ghim thì đủ chỗ.

Khi các điểm nằm sát nhau. Mười kỷ niệm trong cùng một khu phố sẽ chồng lên nhau thành một cục ghim trên bản đồ cả nước. Trên điện thoại bạn phóng to tới từng con hẻm.

Khi bạn muốn đứng tại chỗ mà đọc lại. Quay về con đường cũ, mở danh sách ra và đọc đúng ghi chú bạn viết năm năm trước là một trải nghiệm mà bản giấy không làm được.

Khi bạn muốn tìm theo chữ. Sau vài năm, bạn sẽ muốn hỏi "những nơi nào có bà ngoại" hay "những quán mình ăn hồi sinh viên". Ô tìm kiếm trong danh sách ghim trả lời câu đó trong một giây, việc mà tấm bản đồ giấy phải dò từng thẻ.

Khi bạn hay chuyển nhà. Người thuê nhà đổi chỗ ở thường xuyên khó giữ một tấm bản đồ lớn treo tường. Bản trên máy đi theo bạn không tốn chỗ, và không phải lo tháo ghim, cuộn bản đồ mỗi lần dọn đồ.

Cách dùng cả hai mà không phải làm hai lần

Chỗ dễ hỏng nhất khi giữ hai bản là bạn phải nhập mọi thứ hai lần, rồi một bản bị bỏ quên. Cách tránh là phân việc rõ ngay từ đầu.

  1. Quy định bản trên điện thoại là bản đầy đủ: mọi điểm, mọi ghi chú, mọi ảnh đều vào đây trước.
  2. Quy định bản giấy là bản tuyển chọn: chỉ những điểm có ý nghĩa lớn, tối đa vài chục.
  3. Mỗi điểm trên bản giấy đánh một số nhỏ. Ghi chú trong điện thoại bắt đầu bằng đúng số đó, để nhìn trên tường là tra ra chuyện trong máy.
  4. Mỗi quý ngồi lại một lần, xem trong máy có điểm nào xứng đáng được đưa lên tường.
  5. Không bao giờ sửa nội dung trên thẻ giấy mà không sửa trong máy; bản đầy đủ luôn là bản trong máy.

Với cách phân việc này, tấm bản đồ giấy không bao giờ quá tải, còn bản trong máy không bao giờ mất đi phần chuyện kể.

Chọn bản đồ giấy, ghim và chỗ treo

Vài điều nhỏ quyết định tấm bản đồ giấy có sống được vài năm hay không.

  • Cỡ bản đồ: nếu phần lớn kỷ niệm nằm trong một tỉnh, dùng bản đồ tỉnh hoặc thành phố thay vì bản đồ cả nước, kẻo mọi ghim dồn vào một chấm.
  • Tấm nền: dán bản đồ lên tấm xốp hoặc bìa bần dày để ghim cắm chắc, không xuyên vào tường.
  • Loại ghim: ghim đầu tròn dễ nhìn, nhưng nhiều màu quá sẽ rối; ba bốn màu là đủ.
  • Chỗ treo: tránh tường hứng nắng trực tiếp và tường hay bị ẩm; giấy phai màu và cong mép chỉ sau một mùa.
  • Thẻ ghi chú: viết trên thẻ giấy nhỏ, nối với ghim bằng chỉ, thay vì viết thẳng lên bản đồ.

Nếu nhà có trẻ nhỏ, treo bản đồ cao hơn tầm với của con và dùng ghim có đầu to, hoặc thay ghim bằng nhãn dán tròn. Nhãn dán không chắc bằng ghim nhưng an toàn hơn, và gỡ ra cũng ít để lại vết nếu bạn ép bản đồ trong lớp nhựa trong.

Chuyển dần từ một bản sang hai bản

Phần lớn người đọc bài này đã có sẵn một trong hai: hoặc vài chục điểm đã lưu lộn xộn trong ứng dụng bản đồ, hoặc một tấm bản đồ giấy đã ghim từ lâu. Không cần làm lại từ đầu. Nếu bạn đang có bản trong máy, việc đầu tiên là lọc: điểm nào chỉ là quán ăn lưu để lần sau đi, điểm nào thật sự có chuyện. Tách những điểm có chuyện sang một danh sách riêng, đặt tên rõ là bản đồ kỷ niệm, rồi mới chọn vài điểm đưa lên giấy.

Nếu bạn đang có bản giấy, hãy chụp ảnh toàn bộ tấm bản đồ ở độ phân giải cao trước khi làm gì khác. Sau đó đánh số từng ghim theo thứ tự bất kỳ, rồi nhập vào điện thoại theo số đó, mỗi lần mười điểm. Đừng cố nhập hết trong một buổi; đây là việc dễ chán.

Trong lúc chuyển, bạn sẽ gặp những điểm mà chính mình không còn nhớ vì sao đã ghim. Đừng xoá vội. Đánh dấu chúng bằng một ký hiệu "chưa rõ" và để đó vài tuần; nhiều khi một câu chuyện cũ chợt quay lại khi bạn đang làm việc khác.

Một năm với hai bản: anh Khoa đã chia việc ra sao

Anh Khoa và vợ bắt đầu bằng tấm bản đồ giấy cả nước treo cạnh bàn ăn, vì hai người quê ở hai tỉnh khác nhau và hay đưa con về cả hai bên. Bố anh góp những nơi ông từng đi làm thời trẻ, mẹ vợ góp tên chợ, tên bến đò bà nhớ. Trong ba tháng đầu, tấm bản đồ có gần bốn mươi ghim và bắt đầu chật ở khu vực quê nhà.

Lúc đó anh chuyển sang chia việc: trên tường giữ những nơi cả nhà đều biết và hay kể, còn từng nơi nhỏ trong khu quê, từng con đường nội đồng, từng quán nước thì vào danh sách trong điện thoại, mỗi ghi chú bắt đầu bằng số của ghim lớn gần nhất. Khi con hỏi ông nội làm ở đâu, cả nhà chỉ lên tường; khi muốn biết ông làm việc gì ở đó, anh mở điện thoại đọc lại lời ông kể.

Cuối năm, việc tốn công nhất không phải nhập liệu mà là giữ quy tắc: ai muốn sửa thẻ giấy thì báo anh để sửa trong máy. Quy tắc này đơn giản nhưng nếu bỏ, chỉ sau vài tháng hai bản sẽ kể hai câu chuyện khác nhau.

Riêng tư: hai bản, hai kiểu rủi ro

Bản đồ giấy chỉ lộ cho người vào nhà, nhưng đừng quên ảnh chụp phòng khách bạn đăng lên mạng. Nếu tấm bản đồ có ghim đánh dấu nhà riêng, trường của con, nơi làm việc hiện tại, thì một bức ảnh chụp lướt qua cũng đủ cho người lạ biết bạn sống ở đâu. Nên dùng một ký hiệu chung cho "nhà" thay vì cắm đúng vị trí.

Bản trên điện thoại có rủi ro khác: danh sách ghim thường có nút chia sẻ, và một lần bấm nhầm có thể gửi cả danh sách cho người khác, kèm vị trí chính xác. Hãy kiểm tra danh sách đang ở chế độ riêng tư, và nếu muốn chia sẻ thì tạo một danh sách khác chỉ chứa những nơi công cộng. Với các điểm nhạy cảm như nhà hiện tại, chỉ ghi ở mức khu vực là đủ cho trí nhớ của bạn. Một cách tự kiểm đơn giản: mở danh sách trên máy của người thân, nếu họ thấy được mà bạn chưa từng chủ động chia sẻ, thì chế độ chia sẻ đang sai.

Câu hỏi thường gặp

Nên mua bản đồ cả nước hay bản đồ một tỉnh để ghim?

Hãy đếm xem bao nhiêu kỷ niệm của bạn nằm trong cùng một tỉnh. Nếu hơn nửa, bản đồ tỉnh hoặc thành phố sẽ dễ nhìn hơn nhiều. Bản đồ cả nước hợp với người đã sống và làm việc ở nhiều nơi xa nhau.

Bản đồ giấy treo tường bao lâu thì phải thay?

Treo ở chỗ khô, không nắng trực tiếp thì bản đồ giữ được nhiều năm. Dấu hiệu cần thay là màu phai làm khó đọc, mép cong hoặc quá nhiều lỗ ghim cũ. Khi thay, chụp ảnh bản cũ trước rồi mới chuyển ghim.

Ghim trên ứng dụng bản đồ có mất khi đổi điện thoại không?

Thường danh sách ghim gắn với tài khoản chứ không gắn với máy, nhưng nên tự kiểm tra trước khi đổi máy. Cách an toàn là định kỳ xuất danh sách ra một tệp hoặc chép ghi chú vào sổ, để không phụ thuộc hoàn toàn vào một nơi lưu.

Có cần ghi chú dài cho bản đồ treo tường không?

Không cần. Trên tường chỉ cần một con số hoặc vài chữ đủ để nhận ra điểm đó. Phần chuyện dài nên để trong điện thoại hoặc sổ tay, tra theo số. Thẻ giấy dài quá sẽ che bản đồ và khó đọc.

Người lớn tuổi trong nhà muốn góp điểm thì làm thế nào?

Bản đồ giấy là cách dễ nhất. Ông bà chỉ tay, kể chuyện, bạn cắm ghim và ghi lại lời kể vào sổ hoặc vào điện thoại. Việc ngồi trước bản đồ cùng nhau thường gợi ra những nơi mà hỏi suông không ai nhớ tới.

Ghim nhà riêng lên bản đồ kỷ niệm có sao không?

Trên bản giấy trong nhà thì ít rủi ro, nhưng hãy cẩn thận khi chụp ảnh tấm bản đồ đăng lên mạng. Trên điện thoại, nên ghi nhà hiện tại ở mức khu vực và giữ danh sách ở chế độ riêng tư.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138