Quà chia tay người sắp rời thành phố nên gói lại những nơi hai bên từng đi cùng: quán ăn trưa của cả phòng, con đường đi bộ sau giờ làm, góc ký túc xá hay ngồi buổi tối. Món quà tốt phải gọn để mang theo trong vali, có chữ của nhiều người, và giúp người đi nhớ thành phố này qua những chỗ cụ thể chứ không phải qua một món lưu niệm chung chung.
Người rời đi có thể là đồng nghiệp chuyển công tác vào Đà Nẵng, bạn thân đi du học, hàng xóm về quê dưỡng già hay một cô giáo đổi trường. Phần dưới đây có bảng chọn món theo mối quan hệ, cách làm sổ góp chữ theo nơi chốn, cách tổ chức một buổi đi lại những chỗ quen làm quà, và những điều nên tránh khi người đi không thật sự vui vì phải đi.
Người rời đi thật sự muốn mang theo gì
Người sắp đi xa thường đã có quá nhiều đồ phải đóng gói. Thứ họ lo không phải thiếu đồ, mà là sợ quên: quên con đường đi làm, quên quán bún hay ăn với nhóm, quên những buổi chiều ngồi ở một bậc thềm quen. Thành phố mới sẽ nhanh chóng lấp đầy trí nhớ bằng những nơi mới. Món quà chia tay tốt là món giữ cho những nơi cũ có chỗ đứng.
Vì vậy, thay vì hỏi “tặng gì cho sang”, hãy hỏi “những nơi nào mình và người ấy có chung”. Liệt kê ra năm đến mười chỗ, rồi tìm cách gói chúng vào một món nhỏ: một cuốn sổ, một tập ảnh, một tấm bản vẽ, một buổi đi cùng nhau.
Cũng đừng quên người đi sẽ mang món quà qua cửa sân bay, nhét vào vali đã chật hay ba lô trên xe khách. Một món nặng, dễ vỡ, cồng kềnh dù đẹp đến mấy cũng thường bị để lại hoặc gửi về nhà, và mất đi phần lớn ý nghĩa.
Chọn món theo mối quan hệ
Mức độ thân quen quyết định món quà nên riêng tư đến đâu và lớn cỡ nào.
| Mối quan hệ | Món hợp | Cỡ và cách trao |
|---|---|---|
| Đồng nghiệp cả phòng | Sổ góp chữ, mỗi người viết về một nơi quen của cả phòng | Sổ mỏng cỡ lòng bàn tay, trao trong bữa trưa cuối |
| Bạn thân nhiều năm | Tập ảnh những nơi hai đứa hay đến, chụp lại trong tuần cuối | Tập nhỏ có bìa, kèm một lá thư riêng |
| Bạn cùng phòng trọ, ký túc xá | Danh sách những chuyện đã xảy ra ở từng góc phòng, khu trọ | Một tờ giấy cuộn hoặc gấp, dễ nhét vào vali |
| Hàng xóm lớn tuổi về quê | Ảnh con hẻm, nhà hàng xóm, chỗ ngồi uống nước buổi sáng | Ảnh in cỡ vừa, có ghi chú chữ to |
| Thầy cô, học trò đổi trường | Ảnh sân trường, lớp học, kèm lời nhắn của từng người | Khung nhỏ hoặc phong bì nhiều thư |
Với người đi du học hay đi làm ở nước ngoài, ưu tiên món dạng giấy mỏng hoặc bản số. Hành lý của họ thường bị giới hạn cân nặng rất chặt.
Một mẹo nhỏ khi không rõ mình thuộc nhóm nào trong đời người đi: nhìn xem hai bên có bao nhiêu nơi chung. Có từ năm nơi trở lên, đủ làm một món riêng. Chỉ có một hai nơi, góp chữ vào món chung của nhóm là vừa, không ai thấy gượng.
Làm sổ góp chữ theo nơi chốn
Sổ lưu bút chia tay thường đầy những câu chúc giống nhau. Sổ góp chữ theo nơi chốn khác ở chỗ mỗi trang là một nơi, mỗi người viết về nơi mình có chung với người đi:
- Người tổ chức lập danh sách nơi quen trước, mỗi nơi một trang có tên ở đầu: “Quán cơm trưa cạnh cơ quan”, “Bãi gửi xe tầng hầm”, “Phòng họp nhỏ hay mất điều hoà”.
- Mỗi người chọn một hai nơi, viết ba đến năm dòng về một lần cụ thể ở đó với người đi.
- Khuyến khích viết chuyện vui, chuyện vụng về, chuyện chỉ người trong cuộc hiểu; hạn chế câu chúc chung chung.
- Dán thêm một ảnh nhỏ hoặc vẽ một hình đơn giản cho mỗi nơi nếu có.
- Để ba trang cuối trống với tiêu đề “Những nơi mới”, để người đi tự ghi ở thành phố mới.
- Chuyền sổ qua tay mọi người trong một tuần, người tổ chức giữ sổ, nhắc nhẹ, rồi đọc lại cả cuốn trước khi trao.
Nếu nhóm đông và làm việc ở nhiều nơi, có thể thu chữ bằng tin nhắn rồi một người chép tay hoặc in ra. Nét chữ mất đi một phần hơi ấm, nhưng nội dung theo nơi chốn vẫn giữ được.
Người tổ chức nên đọc lại cả cuốn trước khi trao để gỡ những trang trùng chuyện, sửa tên nơi viết sai, và kiểm xem có ai bị quên không. Một đồng nghiệp ít nói mà không có dòng nào trong sổ sẽ để lại khoảng trống người đi nhận ra ngay.
Một buổi đi lại những chỗ quen cũng là một món quà
Với bạn rất thân, món quà ý nghĩa nhất đôi khi không phải đồ vật mà là một buổi chiều cuối cùng đi lại những nơi quen. Cách tổ chức:
- Chọn ba đến năm nơi gần nhau, đi bộ hoặc đi xe được trong một buổi.
- Không báo trước lộ trình, chỉ hẹn giờ gặp ở nơi đầu tiên.
- Ở mỗi nơi, làm lại đúng việc ngày xưa hay làm: gọi đúng món cũ, ngồi đúng chỗ cũ.
- Chụp một tấm ảnh ở mỗi nơi, từ phía sau hoặc nghiêng, không cần tạo dáng.
- Kết thúc ở nơi có ý nghĩa nhất, trao một tấm thiệp ghi tên tất cả các điểm đã đi trong buổi.
- Vài ngày sau khi người đó đã tới thành phố mới, gửi lại bộ ảnh của buổi chiều ấy.
Nếu một trong những nơi quen đã đóng cửa, đừng bỏ qua. Đứng trước cửa chụp một tấm, kể lại chuyện ngày xưa. Những nơi đã mất đôi khi lại làm buổi chiều đáng nhớ hơn.
Món gọn, nhẹ, mang theo được
Giấy thay cho khung. Ảnh in rời đặt trong bao giấy cứng nhẹ hơn nhiều so với ảnh đã lồng khung kính. Người nhận có thể tự đóng khung ở nơi mới.
Cuộn thay cho gấp. Bản vẽ, danh sách dài cuộn tròn bỏ vào ống giấy, không bị nếp gấp, dễ nhét vào góc vali.
Một món, không phải mười món. Gom chữ của nhiều người vào một cuốn sổ, gom ảnh vào một tập, thay vì mỗi người tặng một món riêng.
Bản số đi kèm bản giấy. Gửi thêm bản chụp của sổ và ảnh qua tin nhắn. Nếu vali thất lạc, món quà vẫn còn.
Tránh đồ ăn và chất lỏng. Đồ ăn làm nặng hành lý, chất lỏng có thể bị giữ lại ở cửa an ninh sân bay. Muốn tặng đồ ăn, mời một bữa trước ngày đi, ở đúng quán quen của nhóm.
Những chỗ hay sai khi làm quà chia tay
Làm quà vào phút chót. Sổ góp chữ cần ít nhất một tuần để chuyền tay. Bắt đầu ngay khi biết tin người đó sẽ đi, đừng đợi tới tuần cuối.
Chỉ một người viết, cả nhóm ký tên. Một tấm thiệp lớn với hai mươi chữ ký không kể được gì. Mười dòng của mười người, mỗi dòng một nơi, quý hơn nhiều.
Đăng ảnh buổi chia tay kèm thông tin nơi ở mới của người đi. Người đi có thể chưa muốn ai biết họ chuyển tới đâu. Hỏi trước khi đăng, và đừng gắn vị trí nhà trọ, căn hộ mới.
Đưa vào sổ những chuyện có thể làm người khác ngượng. Sổ sẽ được đọc lại nhiều lần, có khi trước mặt gia đình người đi. Chuyện riêng của hai người viết trong thư riêng, không viết vào sổ chung.
Tặng món buộc người đi phải đáp lễ. Quà quá đắt làm người nhận áy náy, phải nghĩ cách tặng lại trong lúc đang bận dọn đi. Quà chia tay tốt là quà nhẹ, chỉ nặng ở phần chữ.
Giữ sợi dây với nơi cũ sau khi người đó đã đi
Món quà chia tay không nhất thiết dừng ở ngày tiễn. Vài tháng sau, chụp lại một nơi quen như quán cơm trưa đã đổi màu sơn, cái cây trước cổng cơ quan đã ra hoa, rồi gửi cho người đã đi kèm một dòng ngắn. Những tấm ảnh ấy giúp họ biết thành phố cũ vẫn còn đó, vẫn có người nhớ đến họ ở đúng những chỗ quen.
Nếu đã làm sổ góp chữ, có thể hẹn cả nhóm mỗi năm gửi thêm một trang về một nơi quen mới. Cuốn sổ vì thế dày dần, người đi vẫn thấy mình thuộc về nơi này dù đã ở xa.
Khi người đó có dịp quay lại, hãy dành một buổi đưa họ đi lại vài chỗ cũ. Đó là phần tiếp nối tự nhiên nhất của món quà chia tay, và thường là buổi gặp họ nhớ lâu hơn cả bữa tiệc hôm tiễn.
Khi người đi không thật sự muốn đi
Không phải ai rời thành phố cũng háo hức. Có người bị điều chuyển công tác, có người về quê vì gia đình khó khăn, có người đi vì sức khoẻ. Với họ, một món quà quá nhiều kỷ niệm có thể làm buồn thêm, nhất là khi trao trước đông người.
Trong trường hợp này, chọn món kín đáo hơn, trao riêng, và nghiêng về phía mở ra hơn là níu lại. Một tấm thiệp ghi “Những nơi ở đây vẫn giữ chỗ cho bạn” kèm vài tấm ảnh nhỏ hợp hơn một cuốn sổ dày đọc giữa bữa tiệc. Tránh những câu như “đi rồi biết bao giờ gặp lại” hay hỏi kỹ lý do phải đi.
Cũng nên hỏi người thân thiết nhất của người đi xem họ muốn tiễn thế nào. Có người chỉ muốn một bữa cơm nhỏ, không phát biểu, không quà lớn; tôn trọng điều đó cũng là một cách tặng.
Câu tự hỏi trước khi trao: nếu người đi mở món quà này vào tối đầu tiên ở căn phòng lạ, họ sẽ thấy được tiễn đi nhẹ nhàng hay thấy tiếc nuối thêm? Món quà tốt để lại cảm giác thứ nhất.
Câu hỏi thường gặp
Quà chia tay đồng nghiệp chuyển công tác nên chọn gì?
Một cuốn sổ mỏng góp chữ của cả phòng, mỗi người viết về một nơi quen của cơ quan như quán ăn trưa, phòng họp, bãi gửi xe. Món này nhẹ, dễ mang theo và gợi lại đúng những ngày làm việc chung.
Tặng gì cho bạn thân đi du học để mang theo được?
Ưu tiên món dạng giấy mỏng như tập ảnh những nơi hai đứa hay đến, một lá thư dài hoặc danh sách những chuyện đã cùng trải qua. Gửi kèm bản số qua tin nhắn để phòng khi hành lý thất lạc.
Sổ lưu bút chia tay làm sao để không toàn câu chúc giống nhau?
Chia sổ theo nơi chốn, mỗi trang là một nơi quen, và mời mọi người viết về một lần cụ thể ở nơi đó với người sắp đi. Câu chuyện thật luôn khác nhau, còn câu chúc thường giống nhau.
Có nên tổ chức buổi đi lại những nơi quen để chia tay không?
Rất nên nếu hai người đủ thân và người đi có thời gian. Chọn ba đến năm nơi gần nhau, làm lại đúng việc ngày xưa hay làm ở mỗi nơi, chụp vài tấm ảnh và gửi lại sau khi người đó đã tới nơi mới.
Người đi về quê vì hoàn cảnh khó khăn thì tặng gì cho tế nhị?
Chọn món nhỏ, kín đáo, trao riêng, như một tấm thiệp kèm vài tấm ảnh những nơi quen. Tránh hỏi kỹ lý do và tránh những câu níu kéo. Một bữa cơm nhỏ thân mật đôi khi là cách tiễn hợp nhất.
Quà chia tay có nên mua đồ lưu niệm của thành phố không?
Đồ lưu niệm chung chung ai cũng mua được nên ít gắn với kỷ niệm riêng. Nếu muốn, chọn món nhỏ gắn với một nơi cụ thể hai bên từng đến, và kèm một dòng ghi chú về lần ở đó.